అది విజయనగర సామ్రాజ్యం కళకళలాడుతున్న సమయం. చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తన రాజ్యాన్ని ఎంతో అద్భుతంగా పాలిస్తున్నారు. ప్రజలందరూ సుఖసంతోషాలతో ఉన్నారు. కానీ, ఆకస్మికంగా ఒక పెద్ద సమస్య వచ్చి పడింది. అదేంటో తెలుసా? ఎలుకల బెడద! అవును, రాజ్యంలో ఎక్కడ చూసినా ఎలుకలే. ఇళ్లలో ఉండే ధాన్యం బస్తాలను, పట్టు వస్త్రాలను, ఆఖరికి రాజుగారి కోటలోని ముఖ్యమైన పత్రాలను కూడా వదలకుండా కొరికి నాశనం చేస్తున్నాయి. ప్రజలంతా ఎలుకలు చేస్తున్న అల్లరికి విసిగిపోయి, నేరుగా రాయలవారి దగ్గరికి వెళ్లి తమ గోడు వెళ్లబోసుకున్నారు.
సమస్య తీవ్రతను అర్థం చేసుకున్న రాయలవారు వెంటనే తన మంత్రులతో సభ ఏర్పాటు చేశారు. అందరూ రకరకాల సలహాలు ఇచ్చారు కానీ ఏవీ అంతగా పనిచేసేలా లేవు. అప్పుడు రాయలవారికి ఒక అద్భుతమైన ఆలోచన వచ్చింది. వెంటనే రాజ్యంలో దండోరా వేయించారు.
“ప్రజలారా! ఎలుకల సమస్యను తీర్చడానికి మహారాజు గారు ఒక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ప్రతి ఇంటికి ఒక పిల్లిని బహుమతిగా ఇస్తారు. అలాగే, ఆ పిల్లి ఆరోగ్యంగా ఉండటానికి, దానికి రోజూ పాలు తాగించడం కోసం ప్రతి ఇంటికి ఒక ఆవును కూడా ఉచితంగా ఇస్తారు. అందరూ పిల్లులను జాగ్రత్తగా పోషించి ఎలుకల పీడ వదిలించుకోవాలి” అని ప్రకటించారు.
ప్రజలంతా సంతోషించారు. అందరికీ పిల్లులు, ఆవులు పంపిణీ చేశారు. మన వికటకవి తెనాలి రామకృష్ణుడికి కూడా ఒక బొద్దుగా ఉండే పిల్లి, ఒక చక్కటి ఆవు దక్కాయి. మిగతా ప్రజలందరూ ఉదయాన్నే లేచి ఆవు పాలు పితికి, తమ ఇంట్లోని పిల్లులకు కడుపు నిండా పోస్తున్నారు. పాలు తాగి తాగి ఆ పిల్లులన్నీ బద్ధకంగా తయారయ్యాయి. ఎలుకలను పట్టుకోవడం మానేసి, హాయిగా గురక పెట్టి నిద్రపోవడం మొదలుపెట్టాయి.
కానీ, రామకృష్ణుడి ఆలోచనా విధానం వేరుగా ఉంటుంది కదా! ఆయన తన భార్యతో, “పిల్లికి పాలు పోస్తే అది బద్ధకించి నిద్రపోతుంది కానీ, కష్టపడి ఎలుకలను ఎందుకు పట్టుకుంటుంది? పైగా ఆవు పాలు ఇంట్లో ఉన్న చిన్నపిల్లలు తాగాలి కానీ, ఇలా పిల్లుల కోసం వృధా చేయడం నాకు ఏమాత్రం ఇష్టం లేదు. దీనికి నేను ఒక పాఠం చెబుతాను చూడు” అన్నాడు.
మొదటి రోజు ఉదయం రామకృష్ణుడు ఆవు పాలు పితికాడు. ఆ పాలను పొయ్యి మీద పెట్టి బాగా మరగబెట్టాడు. పాలు పొంగుతూ, సలసల కాగుతున్నాయి. ఆ వేడి వేడి పాలను ఒక గిన్నెలో పోసి, ఆకలితో ఉన్న పిల్లి ముందు పెట్టాడు. ఆ పిల్లికి పాలు ఎంత వేడిగా ఉన్నాయో తెలియదు కదా! ఆకలితో కంగారుగా వెళ్లి ఆ గిన్నెలోని పాలను గబక్కున నాలుకతో నాకింది. అంతే! కాలిపోతున్న పాలు తగలగానే దాని నాలుక చురుక్కుమంది. భయంతో ప్రాణాలు అరచేతిలో పెట్టుకుని ‘మ్యావ్’ మంటూ ఒక్క ఉదుటున అక్కడి నుంచి పారిపోయింది.
మరుసటి రోజు రామకృష్ణుడు మామూలుగా చల్లటి పాలు పెట్టినా సరే, ఆ పిల్లి పాలు ఉన్న గిన్నెను చూడగానే ఆమడ దూరం పారిపోవడం మొదలుపెట్టింది. పాలు అంటేనే దానికి విపరీతమైన భయం పట్టుకుంది. ఇక అప్పట్నుంచి పిల్లికి పాలు పోయడం మానేశాడు రామకృష్ణుడు. ఆవు పాలు మొత్తం తన పిల్లలకు ఇచ్చేవాడు. ఆకలితో ఉన్న పిల్లి ఏం చేస్తుంది? తన కడుపు నింపుకోవడానికి రోజూ ఇంట్లో ఉన్న ఎలుకలను వేటాడి తినడం మొదలుపెట్టింది. కొన్ని రోజుల్లోనే రామకృష్ణుడి ఇంట్లో ఒక్క ఎలుక కూడా లేకుండా పోయింది.
ఇలా ఆరు నెలలు గడిచిపోయాయి. రాయలవారు తన ప్రణాళిక ఎంతవరకు సఫలమైందో తెలుసుకోవాలనుకున్నారు. అందరూ తమ తమ పిల్లులను తీసుకుని సభకు రావాలని ఆజ్ఞాపించారు. మరుసటి రోజు సభకు ప్రజలంతా తమ పిల్లులతో వచ్చారు. మహారాజు ఆశ్చర్యంగా చూశాడు. పిల్లులన్నీ పాలు తాగి తాగి బాగా లావుగా, బద్ధకంగా, బంతి లాగా తయారయ్యాయి. కానీ, తెనాలి రామకృష్ణుడి పిల్లి మాత్రం చాలా సన్నగా, చురుకుగా ఉంది.
రాయలవారికి రామకృష్ణుడిని చూడగానే విపరీతమైన కోపం వచ్చింది. “రామకృష్ణా! అందరి పిల్లులు ఎంతో ఆరోగ్యంగా, బలంగా ఉంటే, నీ పిల్లి ఏంటి ఇలా ఎముకల గూడులా తయారైంది? నేను ఇచ్చిన ఆవు పాలు దీనికి పోయకుండా నువ్వే తాగావా? రాజు ఆజ్ఞను ధిక్కరిస్తావా?” అని గట్టిగా అడిగాడు.
దానికి రామకృష్ణుడు నవ్వుతూ చేతులు కట్టుకుని, “క్షమించండి మహారాజా! నామీద కోపపడకండి. నేను ఆవు పాలు పిల్లికి పోయాలనే ఎన్నోసార్లు ప్రయత్నించాను. కానీ నా పిల్లికి పాలు అంటే ఇష్టం లేదు, అది పాలు అస్సలు తాగదు. కావాలంటే మీరే స్వయంగా పరీక్షించి చూడండి” అని బదులిచ్చాడు.
“పిల్లి పాలు తాగకపోవడమా? అదెలా సాధ్యం? ఇది కచ్చితంగా నీ అబద్ధమే!” అంటూ రాయలవారు వెంటనే సేవకులను పిలిచి ఒక అందమైన బంగారు గిన్నెలో పాలు తెప్పించారు. ఆ గిన్నెను రామకృష్ణుడి పిల్లి ముందు ఉంచారు.
ఆ పిల్లి తెల్లటి పాలను, ఆ గిన్నెను చూడగానే దానికి మొదటి రోజు తన నాలుక కాలిపోయిన భయంకరమైన సంఘటన గుర్తుకు వచ్చింది. ఎక్కడ తన నాలుక మళ్లీ కాలిపోతుందో అని భయపడి, అక్కడినుంచి ప్రాణభయంతో ‘మ్యావ్’ మంటూ తుర్రున పారిపోయింది. అది చూసి రాయలవారితో సహా సభలో ఉన్న వారంతా విపరీతంగా ఆశ్చర్యపోయారు.
అప్పుడు రామకృష్ణుడు వినయంగా ఇలా అన్నాడు. “చూశారా మహారాజా! పిల్లి పాలు తాగలేదు. వాస్తవానికి మనం పిల్లిని పెంచుతోంది ఎలుకలను పట్టుకోవడానికి. కానీ దానికి కడుపునిండా పాలు పోసి పోషిస్తే, అది బద్ధకించి నిద్రపోతుందే తప్ప వేటాడదు. ఆకలిగా ఉన్నప్పుడే జంతువులు తమ ఆహారాన్ని తాము వెతుక్కుంటాయి. నా పిల్లి పాలు తాగలేదు కాబట్టే, ఆకలికి నా ఇంట్లో ఉన్న ఎలుకలన్నింటినీ ఏరికోరి చంపేసింది. ఇప్పుడు నా ఇంట్లో ఒక్క ఎలుక కూడా లేదు. పైగా పోషక విలువలు ఉన్న ఆవు పాలు మనుషులు తాగితే పిల్లలు బలంగా పెరుగుతారు. పిల్లులకు పాలు పోసి వృధా చేయడం దేనికి ప్రభూ?”
రామకృష్ణుడు చెప్పిన మాటల్లో ఉన్న గొప్ప అంతరార్థాన్ని, నిజమైన లాజిక్ ను రాయలవారు వెంటనే అర్థం చేసుకున్నారు. బద్ధకంగా ఉన్న మిగతా పిల్లుల వల్ల రాజ్యంలో ఎలుకల సమస్య ఏమాత్రం తీరలేదని ఆయనకు అప్పుడే తెలిసింది. రామకృష్ణుడి తెలివితేటలకు, సమయస్ఫూర్తికి ఎంతగానో సంతోషించిన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు అతన్ని మనసారా అభినందించి, గొప్ప బహుమానాలతో సత్కరించారు. నిండు సభలో మరోసారి రామకృష్ణుడిదే పైచేయి అయింది.